Cancersurgery – współczesne metody rozpoznawania i leczenia przełyku barretta bronchoscopy results

Przełyk Barreta jest powikłaniem ciężkiego refleksowego zapalenia przełyku. Większość definicji przyjmuje, że przełyk Barretta jest wyspecjalizowaną metaplazją jelitową w obrębie nabłonka wielowarstwowego płaskiego, zajmującą końcowy odcinek przełyku. Inna definicja podaje, że przełyk Barretta jest to występowanie łososiowo zabarwionej błony śluzowej na jakimkolwiek obszarze przełyku [3,5,6]. Najgroźniejszym powikłaniem metaplazji jelitowej przełyku jest rak gruczołowy. Do tej pory panował pogląd, że metaplazja jelitowa występuje u około 10% pacjentów z GERD. Oraz, że u około 10% z nich rozwinie się rak gruczołowy przełyku [3,9].

Przełyk Barretta występuje częściej u mężczyzn niż kobiet. Najczęściej jest stwierdzany u białych, otyłych mężczyzn po 40 roku życia, u których stwierdza się objawy refluksu żołądkowo przełykowego [1,2,3,5,9].


Należy jednak pamiętać, że u około 50% pacjentów metaplazja Barretta nie daje żadnych objawów.

Metaplazję Barretta rozpoznaje się na podstawie badania endoskopowego. Podczas wykonywanej panendoskopii stwierdza się zmiany typowe dla przełyku Barretta, a więc obecność nabłonka łososiowej barwy zlokalizowanego w 1/3 dalszej przełyku. Na podstawie takiego obrazu endoskopowego stawia się podejrzenie metaplazji jelitowej określanej mianem ESEM (endoscopic suspected esophageal metaplazja). Potwierdzenie przełyku Barretta uzyskuje się na podstawie badania histopatologicznego [3,5,6,7].

Zasięg segmentu mata plastycznego mierzy się między fałdami błony śluzowej żołądka/dalszym odcinkiem naczyń palisadowatych a linią Z. Zaawansowanie zmian określa się na podstawie klasyfikacji praskiej. Według wzmiankowanej klasyfikacji określa się zasięg w centymetrach segmentu okrężnego – C (circumferential extent), oraz całkowitą długość metaplazji – M (Maximal extent).

W wypadku trudności diagnostycznych stosuje się techniki barwienia przyżyciowego z zastosowaniem błękitu metylenowego czy kwasu octowego. Obecnie coraz szersze zastosowanie znajduje stosowanie barwienia elektronicznego: system iSCAN, FICE, oraz zastosowanie filtrów optycznych NBI (Narrow Band Imaging) [3,6,7].

Ocena wycinków z metaplazji jelitowej powinna być wykonana przez doświadczonego patologa wyspecjalizowanego w gastroenterologii. Wycinki powinny zawierać blaszkę właściwą błony śluzowej, tak więc, powinny być pobierane za pomocą kleszczyków typu Jumbo [6,9].

Jeśli podczas panendoskopii i badania histopatologicznego stwierdzono ognisko metaplazji, wówczas staje się konieczny nadzór endoskopowy. W wypadku stwierdzenia ogniska metaplazji jelitowej bez zmian dysplastycznych badanie wykonuje się po upływie roku, a następnie co 3 lata. Stwierdzenie dysplazji małego stopnia jest wskazaniem do wykonania panendoskopii raz w roku. Rozpoznanie zaś dysplazji dużego stopnia jest wskazaniem do leczenia metodami endoskopowymi lub w razie braku zgody pacjenta, do wykonywania badań kontrolnych z biopsją co 3 miesiące. Rozpoznanie dysplazji dużego stopnia musi być potwierdzone przez drugiego patomorfologa wyspecjalizowanego w gastroenterologii.

Obowiązuje leczenie endoskopowe. W zakres leczenia wchodzą metody resekcyjne: mucosectomia i ESD oraz metody ablacyjne: terapia fotodynamiczna, ablacja falami radiowymi, system HALO (najbardziej skuteczny) i koagulacja plazmowa (najmniej skuteczna).

Najpoważniejszym powikłaniem przełyku Barretta jest ciąg zdarzeń prowadzących do powstania EAC, jednak nie jest jedynym. W przebiegu przełyku Barretta występują także owrzodzenia zlokalizowane w obrębie lub na pograniczu nabłonka gruczołowego i wielowarstwowego płaskiego (owrzodzenia brzeżne). Włóknienie będące następstwem owrzodzeń brzeżnych może prowadzić do zwężenia przełyku. W wypadku owrzodzeń na podłożu metaplazji jelitowej skuteczne jest leczenie zachowawcze z użyciem blokerów pompy protonowej. W przypadku zwężeń konieczne bywa ich poszerzenie balonem ciśnieniowym [3,5,6,8].